JPK, czyli Jednolity Plik Kontrolny (ang. Standard Audit File-Tax – SAF-T), to nowe rozwiązanie  wprowadzone przez Ministerstwo Finansów w celu uszczelnienia polskiego systemu podatkowego. Obowiązek przesyłania plików JPK obejmuje duże przedsiębiorstwa od lipca 2016 roku. Do wysyłania takich raportów będą zobligowane również małe i średnie przedsiębiorstwa  oraz mikro przedsiębiorcy (od 1 lipca 2018). Czym jest i na czym dokładnie polega Jednolity Plik Kontrolny?

Czym jest JPK i jaki jest cel jego prowadzenia?

Jednolity Plik Kontrolny to nowoczesne rozwiązanie informatyczne obejmujące księgi oraz dokumenty księgowe prowadzone za pomocą programów komputerowych, generowane w odpowiednim formacie. Dane w takiej formie mają być przekazywane do odpowiedniego organu podatkowego. Dzięki JPK podatnicy będą mogli przekazywać informacje w formie elektronicznej, co przyniesie obopólne korzyści zarówno samym podatnikom, jak i organom podatkowym. Tworzenie dokumentów zostanie zautomatyzowane, co znacznie usprawni i przyspieszy czasochłonne i stresujące kontrole podatkowe. Przekazywane dane będą mogły być poddane szybkiej analizie a format dokumentów będzie stanowił spore ułatwienie dla audytorów. Rezygnacja z dokumentów w formie papierowej zmniejszy także koszty prowadzenia biura.

JPK w praktyce

Struktury JPK

Jednolity Plik Kontrolny składa się z siedmiu  logicznych struktur. Obejmują one kolejno: księgi rachunkowe, wyciąg bankowy, magazyn,  ewidencje zakupu i sprzedaży VAT, faktury VAT, podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz ewidencję przychodów. Niewykluczone, że w przyszłości struktury te zostaną bardziej rozbudowane. Ewidencje zakupu i sprzedaży VAT to jedyna struktura, którą co miesiąc należy przesyłać do Ministerstwa Finansów. Pozostałe udostępnia się na prośbę urzędu skarbowego. Wszystkie dane powinno się generować i przechowywać. Jeżeli przedsiębiorstwo nie przedłoży danego pliku JPK w odpowiednim terminie, to zostanie na nie nałożona sankcja w postaci grzywny bądź kary porządkowej.

Wprowadzenie JPK w Polsce jest rozwiązaniem wzorowanym na doświadczeniach innych państw. Głównym jego celem jest uszczelnienie systemu podatkowego. Wielu członków Unii Europejskiej (np. Niemcy, Portugalia, Austria, Litwa) z powodzeniem prowadzi księgowość w formie Jednolitego Pliku Kontrolnego. Wymaga to odpowiedniego przystosowania systemów wewnętrznych w przedsiębiorstwach oraz przeszkolenia kadry, ale w końcowym efekcie przełoży się na wiele wymiernych korzyści.